Λέων Αφρικανικός

του Αλέξανδρου Μπάρα

Η πινακίδα αυτή, βαλμένη στο κλουβί του
για τους περίεργους του «Ζωολογικού»,
πόσες φορές δεν ξέβαψεν από τα καλοκαίρια
που πέρασαν και πέρασαν,
πόσες φορές δεν βάφτηκε ξανά!..
Σε τόσα έτη αιχμαλωσίας,
πόσα και πόσα χιλιόμετρα
ανυπομονησίας,
περπατημένα σε δέκα τετραγωνικά!..
Εικοσιτετράωροι αιώνες τον έκαμαν νευρασθενή
χωρίς να τον δαμάσουν.
Δεν πιάστηκε δα και μικρός,
για να μην έχει παρελθόν, να μη θυμάται…
Απεναντίας! Η μνήμη του στον τόπο της!
Εκείνες του Μπαχρ-Ελ-Γκαζάλ οι νύχτες, τότε,
οι τόσο φωτεινές…
οι πρώτοι του έρωτες κάτω από τ’ άστρα…
οι θριαμβικές διαδρομές στα μάκρη της ερήμου…
τα χόρτα απ’ όπου τις γαζέλες καιροφυλακτούσε…
οι βράχοι που ήλιος τροπικός τους πυρπολούσε…
ο ποταμός που ξεδιψούσε…-που είναι; που είναι;
πόσος καιρός να πέρασε; πόσος καιρός;
Εικοσιτετράωροι αιώνες τον έκαμαν νευρασθενή
χωρίς να τον δαμάσουν…
Το όλον του ακόμα μεγαλοπρεπές,
όσο κι αν πέρασαν τα έτη,
παρ’ όλες τις μεγάλες κακουχίες
που υπέφερε μες τον Παγκόσμιο πόλεμο,
με οικονομίες στις τροφές και άλλες αθλιότητες.
Το θηριώδες από τα μάτια του δεν έφυγε,
όσο και αν πέρασαν τα έτη,
δεμένοι μύες στο σώμα του σφικτά
κι ωραία πάντα η χαίτη,
όσο κι αν πέρασαν τα έτη…
Δεν αγρεύει πια, δεν εξανίσταται
-όχι πως του ’γινε συνήθεια η σκλαβιά και πως την υποφέρει,
αλλά, μονάχα από συναίσθηση, περιφρονεί
και στέκεται στο ύψος του!
Η Κυριακή σαν έρχεται το ξέρει
-από λεπτή διαίσθηση την έμαθε,
με το συνωστισμό της, με τ’ αναιδή κυνάρια
στων κυριών τις αγκαλιές, που ’ρχονται και γαβγίζουνε
έξω από το κλουβί του, που χαίρονται τον κόσμο,
ενώ διαρκώς πεθαίνει…Δεν πιάστηκε δα και μικρός,
για να μην έχει παρελθόν, να μη θυμάται…
Ω νύχτες του Μπαχρ-Ελ-Γκαζάλ κάτω από τ’ άστρα!..
(κι ω τύχη του τόσο όμοια
με κάποιες των ανθρώπων!)


(για την Ίρις)

αμάλγαμα

ανοίγω μια τοπολογία στον επιμορφισμό σου
κι ισομετρώ τα συμπαγή: στη γειτνίαση
της μοναδιαίας σφαίρας που σε περιλαμβάνει
όριζω συνεχή συνάρτηση: σε μεταφέρει
σε χώρο μετρικό, σ' απόσταση μικρότερη
από έψιλον από μένα. θεωρώ μιαν ανισότητα
συγκλίνουσας σειράς που σε εγγίζει.
στα όριά μου επιτρέπω μιαν άπειρη τομή.
έτσι μινορεύω το μέγεθος μιας κλειστότητάς σου

αμάλγαμα

άνοιξαν την πόρτα για να μπει
ο κύριος με την πεθαμένη τίγρη
και τα χιλίων τόνων τριαντάφυλλα.
υποτίθεται η τίγρης θα τα έτρωγε,
θα χωνεύονταν έτσι λουλούδια στο θηρίο.
ο Παρθενώνας δεν άφησε την όμορφη πέψη
κι εκείνος περπάτησε στον ήλιο
σαν κάθε άλλος Σικελός. ύστερα εδώ
πονάει, αλλά σταμάτα να διακόπτεις τον έρωτα,
γιατί τα θηρία αγαπούν και πεθαίνουν
τα άνθη κλείνουν τα βλέφαρα ωχρά
κι η θεα Αθηνά δε μ' άκουσε να τον κρατήσει
ή να τον φέρει ως εν φαντασία και απογνώσει

σε γάμο φιλικό

πού στη λύπη να χορέψουμε
σε γάμο που οι νεόνυμφοι θε να πεθανουν
πού στη λύπη να χαρούμε
και το χείλι μας ν'ανοίξει διάπλατα
που μπαίνει στο προσκήνιον τόξο ο Χάρος
πού στη λύπη να βαστάξουμε, να λυπηθούμε
σε πλατεία δίχως νερό, στεγνή και το πουλί
αρνείται να κελαηδήσει
πού στη λύπη να ελπίσουμε
στον έρημο κάμπο και στο νεκρό θρήνο
καθώς βιολιλα ξεπροβοδίζουν τη χαρά μας
καθώς βιολιά τη ζωή και τη λύπη
πού στη λύπη να αντέξουμε
στη λάσπη των ποδιών που δεν έμαθαν
να περπατούν ξανά δίχως
•στο πλάι που αφήνναμε συνήθως το απαθές
που στη λύπη το ανέπαφο και το μελλοντικό
πού στη λύπη το χαρούμενο και η Χαρά όλη
πού στη λύπη να χορέψουμε και να χαρούμε
μας πνίγει η θάλασσα και ο αφρός της
πού στη λύπη να λυπηθούμε
σε γάμο που οι νεόνυμφοι πεθαίνουν
κι όπου το φως μπαίνει μέσα
πού στη λύπη να χαρούμε

(στη μνήμη των Α. και Α.)

"Κ'αισθηματοποιήθηκες ολόκληρο για μένα"

σαν να μην έφτανε που τ'άρεσες τόσον

και τού 'δωσες να δει, ν'αγγίξει, ν'απολαύσει

έπρεπε κιόλας, πριν φύγεις, να του σκάσεις κι ένα φιλί

- ω ποιος ξέρει πόσο τ'ονειρεύτηκε -

έπρεπε κιόλας, πριν φύγεις, να αισθηματοποιηθείς

(τώρα για 'κείνον πλέον ρόλο κανένα δεν παίζει

που πήγες ξ...• αυτό που τον ενδιαφέρει

είναι να ξαναπάς• με τ'απελπισμένο χείλη,

τα κόκκινα γουρουνίσια τριαντάφυλλά σου και

να τον καρφώσεις σαν έλεος στον τοίχο, στο παράθυρο

και στο κερί της θολωμένης μαρμαρυγής)!

καβαφίζοντας παραληρηματικώς

όταν τα γράφω πιο αργά
τα ποιήματά μου ξεφαντώνουν:
οι ταιριασμένες λέξεις χέρι-χέρι
προσπαθούν να με τρελάνουν:
"πιάσε μας αν μπορείς, πιάσε"
κι εγώ, σαν νάμουν του νοήματος μαστίγιο
χρόνο τους δίνω να εκδηλωθούν
στο χώρο να εξαπλωθούν σαν καινούργιες
φράσεις ίδιες κι απαράλλακτες με άλλες
κι ύστερα δίνω μια με το μαστίγιο
πάλιν απόψε ραπίζω της ραθυμίας μου το πρόσωπο

*

με όψεις διαφορετικές, με λέξεις
με ύφη και νοήματα, ρυθμούς και αρρυθμίες
να παίξω• μα δε γίνεται πάντα
και νά που καταλήγω πάλι
πιο πεζός κι από μυρμήγκι να γίνομαι

*

ας αναθαρρήσουμε: πιείτε ποτό κι ύστερα
πείτε μου ποιες λέξεις να μην επαναλαμβάνω
το "και" σίγουρα, που ευκολία τελευταίως
μού εγίνη, το "αλλά" και το "αφού"...
αλλά αφού και τα τρία τόσον χρήσιμα
πώς να μου τα ξεφορτωθώ;

*

είναι λύπη αυτό στην ψυχή μου;
ή μήπως έλλειψη αισθήσεως;
γιατί γράφω απόψε γιατί;
αφού απ'τον κόσμο των Ιδεών
καμία δε μου εμεταφέρθη• μόνος μου
κάθομαι και χολοσκώ, τις κόλλες βασανίζω
μόνον και μόνον για να ιδώ
μια μέρα το άγιο Τυπωθήτω!

το φίδι

το φίδι οδηγείται στο γάλα και στο μήλο που αφέθηκαν στο κάτω δάσος. μην του ζητήσεις να σε κυκλώσει με λιγότερο μίσος, να πραΰνει τον πόθο, να ησυχάσει τον εμένα και τον εσένα. ζήτησέ του αν θες να σε φιλήσει: εκεί να δεις. Ιούδας επιδέξιος! πρέπει να παίξεις, να το φιλέψεις ψέμα κυρίως (φλόμωσέ το) κι ύστερα πες του κιόλας σ'αγαπώ (τονίζοντας καλά το άλφα και το πι)

το φίδι οδηγείται στο σκότος και στη φλόγα: μπαίνει εκεί μέσα έρποντας, σηκώνεται και βασιλεύει υπερήφανο. συρίζει και τρομάζει τον αιώνα: μην του ζητήσεις έλεος την ώρα που είναι δυνατό: θα σε δαγκώσει στο σβέρκο με τρόπο αντίθετο από το αίτημα: ζήτησέ του να σου δώσει αυτούσιο τον τρόμο και θα το πράξει. ο έρωτας δε χωράει εκεί, η αγάπη ίσως και η περιφρόνηση (θάρσησις δική μου)

το φίδι τρώει τα διαμάντια που του έδωσες. θα πρέπει να του τάξεις κι άλλα τόσα για να μην σου επιτεθεί: μαζί με τα βιολιά θορυβεί κατά του ογκώδους γαλαξία των κυμάτων ενός -και πάλι- δικού σου τριανταφύλλου. μην του ζητήσεις να σου επιστρέψει τα διαμάντια ή τη χάρη, θα σου ξεράσει δηλητήρια και πιθανότατα κομμάτια απ'τη σάρκα σου• πιθανή σάρκα, πιθανό αιμοβόρο το τέλος-τέλος μην του ζητήσεις

το φίδι τρώει τα οστά και μπαίνει στη θέση τους: πας να σταθείς κι αυτό γελά και πέφτεις: ασταθής. ζήτησέ του να σε συγχωρέσει και θα σε φάει, ζήτησέ του να σε δαγκώσει και το δάγκωμα είναι ήδη εκεί και το μάγουλο και το αίμαι εξού και το χαμένο μήλο εξού και το ξεχασμένο γάλα στο κάτω δάσος. ζήτησέ του• ένα φίδι είναι εξάλλου

το φίδι ζαλίζεται στη ζάχαρη και στην ομίχλη: αν του θολώσεις τα νερά μπορεί να νομίσει πως είσαι κι ο μαέστρος. θα χωθεί στη ζεστή χόβολη του ιμάμ μπαϊλντί, στο καφενείο θα σωπάσει κι επιτέλους, (σαν νάτανε δικό σου) νανουρισμένο στα ζεστά νερά που του ετοίμασες θα παραδοθεί: λιποθύμησέ το στην υπόσχεση, στο τουρκικό γλυκό άσε το εντρυφήσει τον ύπνο και πιάσ'του την ουρά σαν σε Έλληνα ημίθεου.

το φίδι ζαλίζεται στη χάρη και στο καθημερινό: ζήτησέ του ό,τι θέλεις είναι δικό σου. ούτε με μίσος, αλλά ούτε και με αγάπη φρόντισέ το. με προσοχή. ζήτησέ του να κουλουριαστεί και να κουρνιάσει εκεί στην απόμερη καρέκλα στην παλιά Λευκωσία. ζωντάνεψε ξανά η μέρα, τα φώτα βγήκαν η καμπάνα ξύπνησε κι ο κόσμος εκεί έξω είναι τόσο απίθανος! απόλαυσέ τον

κοιμάσαι στο σύννεφο. υπάρχουν μέσα μου δύο ποταμοί. τουλάχιστον ο ένας απ'αυτούς προσφέρει στην άνοιξη τις ανισότητες του Μπερνούλλι! για κοίτα όμως που δε φτάνει για να καλύψουμε ούτε τις μισές μαργαρίτες του ψυχοτρόπου συννέφου που σε κουβαλά.

κάτω απ'το μπαλκόνι ή αντ'αυτού

- περιμένω, μήνυμα να στείλεις
θέλω να σε φιλήσω
- σήμερα  κάτω στην αυλή
- που προσπαθούσες να ξεκλειδώσεις
- τα ποδήλατα
- πόσο ευχόμουν να μη μπορούσες
- στη βροχή
- ώσπου σε κάποια φάση
- κι απ'την τόση προσμονή
- θα με φιλούσες
- στη βροχή
- σήμερα κάτω στην αυλή
- αντ'αυτού μ'αγκάλιασες
- μήνυμα περιμένω, να μου στείλεις
- θέλω να σε φιλήσω

απόσπασμα

Θα μπορούσαμε να φιληθούμε τόσο άνετα που τα χείλια μας θα γινόντουσαν μαξιλάρια να υποδεχτούν το φωβισμό του όλου σκηνικού!

απόσπασμα βελπωνύλ

γιατί συνάντησα...γιατί συναντήθηκα• και δεν ήταν συνάντησις τυφώνων, ούτε πυροτεχνήθηκαν εντυπωσιάσματα και φρεγάτες ερώτων δεν παλινδρόμησαν ποτέ τα νησιά του Αιγαίου (ίσως μονάχα δυο εξαιρέσεις της Μεσογείου)• ήταν συνάντησις τυχαία! αυτό ήταν, γι'αυτό ταίριαξε, γι'αυτό δούλεψε μες στη στασιμότητα του χάους, γι'αυτό αγαπήθηκε μες στην κούραση και την απογοήτευση...

Αναποφάσιστη η διάκριση

Μες στο μάρμαρο διασκεδάζει
αυτό το αγαλμάτινο άλογο
(ή νάναι σκύλος; σαν να μου φαίνεται
αναποφάσιστη διάκριση• ίσως νάν' κι
ο καλλιτέχνης)
εν πάσει περιπτώσει δεσπόζει.

Γιατί είν'ακίνητος κι ωστόσο χοροπηδάει
γιατί είναι μάρμαρο και τρέμει
σαν νάταν φίλος ή ανάσα ή Κωνσταντίνος...
κι εγώ που ήθελα κι ήθελα
σαν να μην ήξερα
(κι εδώ αναποφάσιστη η διάκριση•
άλλο λίγο κι η γραφή)
καθώς πουλιά κελαηδούν το μουσείο
το απόγευμα ζωντανεύει ως φως που
ρέει στον παραδίπλα
το ποτάμι ροκανίζει τους χαρακτήρες
της πόλης κι η πόλη - ώ η ίδια η πόλη -
βάζει στα μουσεία της τα ζωντανά άλογα,
τους σκύλους και τ'αναποφάσιστά της

κρατώ στο χέρι ένα κέρμα
είμαι παντοδύναμος σκέφτομαι
το ρίχνω στο ποτάμι κι ανθίζουν:
ένας κήπος, δυο χιλιόμετρα και το φεγγάρι:
τα παίρνω όλα τα δαμάζω
τα δοκιμάζω (στον καφέ μου)
μα εσύ δε διαφαίνεσαι πουθενά;
παραλογίζομαι παραλογίζομαι σ'αγαπώ;
στο φεγγάρι στον κήπο στα χιλιόμετρα
στο πάνορμο που σ'αγαπώ και σ'αγαπώ...